Verlichting op boten is wettelijk verplicht tussen zonsondergang en zonsopgang en bij slecht zicht. Welke verlichting je moet voeren, hangt af van het type boot en de manier van varen. Het Binnenvaartpolitiereglement (BPR) bepaalt welke navigatieverlichting, ankerverlichting en geluidsseinen verplicht zijn.

De regels voor verlichting op boten zijn vastgelegd in het Binnenvaartpolitiereglement (BPR). Dit reglement geldt op vrijwel alle Nederlandse binnenwateren en bepaalt wanneer je verlichting moet voeren en welk type verlichting verplicht is.

De regels zijn bedoeld om:

• aanvaringen te voorkomen,

• duidelijk te maken welk type schip je bent,

• en te zorgen dat andere vaarweggebruikers jouw koers en richting kunnen inschatten.

De hoofdregel is simpel:

• Overdag bij goed zicht is verlichting niet verplicht.

• Tussen zonsondergang en zonsopgang moet je de juiste verlichting voeren.

• Bij slecht zicht (zoals mist, zware regen of schemering) geldt dezelfde verplichting, ook overdag.

Zodra je boot niet meer goed zichtbaar is, moet je verlichting voeren alsof het nacht is.

Motorboot en sloep

Een motorboot of sloep valt in het BPR meestal onder een klein motorschip.

’s Nachts of bij slecht zicht is verplicht:

• boordlichten: rood (bakboord) en groen (stuurboord),

• heklicht: wit licht aan de achterzijde,

• en vaak een toplicht: wit licht aan de voorzijde, hoger geplaatst.

Uitzondering:
Een open motorboot of sloep korter dan 7 meter die niet harder kan dan 13 km/u, mag in plaats daarvan één wit rondomschijnend licht voeren. Alleen als je echt aan deze voorwaarden voldoet, is dit toegestaan.

Zeilboot

Een zeilboot die alleen op zeil vaart, mag ’s nachts voeren:

• boordlichten en een heklicht,
  of

• één wit rondomschijnend licht.

Zodra je de motor gebruikt, wordt je boot juridisch gezien een motorschip en gelden de regels voor motorboten.

Roeiboot, kano, SUP en rubberboot

Voor vaartuigen die op spierkracht worden voortbewogen geldt:

• ’s Nachts of bij slecht zicht moet je één wit rondomschijnend licht voeren.

Dit licht moet goed zichtbaar zijn rondom. Een klein lampje laag bij het water is vaak onvoldoende en kan alsnog tot een boete leiden.

Lig je ’s nachts stil op het water, dan gelden andere regels dan tijdens het varen.

• Lig je op of nabij het vaarwater, dan moet je zichtbaar zijn met wit rondomschijnend licht.

• Dit geldt bij ankeren én bij gemeerd liggen op een plek waar je het vaarverkeer kunt hinderen.

Ankerverlichting is verplicht om te voorkomen dat andere schepen je over het hoofd zien.

Bij mist of slecht zicht is alleen verlichting niet genoeg. Het BPR schrijft ook geluidsseinen voor.

Voor pleziervaart betekent dit:

• je moet een scheepshoorn of toeter aan boord hebben,

• zodat je bij slecht zicht je aanwezigheid kenbaar kunt maken.

Let op:
Een stilliggend klein schip mag géén mistsein geven. Dit is een veelgemaakte fout bij recreatievaarders.

Bij controles ziet de waterpolitie vaak dezelfde problemen:

• varen met alleen een wit lampje terwijl boordlichten verplicht zijn;

• verkeerd geplaatste of slecht afgeschermde boordlichten;

• felle dek- of sfeerverlichting aan tijdens het varen;

• geen verlichting voeren “omdat het nog schemerig is”.

Deze fouten zorgen voor verwarring op het water en verhogen de kans op aanvaringen.

Verlichtingsovertredingen kunnen worden beboet door het Openbaar Ministerie.

Indicatief gelden de volgende bedragen:

• ± €110 bij ontbrekende of verkeerde verlichting,

• oplopend tot ± €370 wanneer meerdere lichten ontbreken of sprake is van gevaarzetting.

Daarnaast kan een handhaver je verplichten direct te stoppen met varen of de vaarweg te verlaten.

Op dit moment zijn er geen aangekondigde wijzigingen in het BPR die de basisregels voor verlichting op pleziervaartuigen veranderen.

Dat betekent:

• de huidige verplichtingen blijven gelden,

• er komen geen nieuwe lichtcombinaties bij,

• de focus blijft liggen op zichtbaarheid en veiligheid.

Voor de recreatievaart hoef je richting 2026 dus geen nieuwe verlichtingseisen te verwachten.

Goede verlichting is geen detail, maar essentieel voor veilig varen. Weet welke regels voor jouw boot gelden en zorg dat je verlichting correct is gemonteerd en goed zichtbaar is.

Bij Vaartlander kijken we hier altijd eerlijk en praktisch naar mee. Twijfel je of jouw verlichting klopt, of ben je bezig met een nieuwe boot? Dan helpen we je graag verder.

Jij vaart. Wij regelen de rest.