In dit artikel:

Scheepvaartborden op het water zijn er om het varen veilig en overzichtelijk te houden. Ze geven aan wat wel mag, niet mag, verplicht is of waar je extra moet opletten.
In Nederland vallen deze borden onder het Binnenvaartpolitiereglement (BPR) en zijn ze ingedeeld in vaste categorieën: A t/m H.

Hieronder vind je per categorie een korte uitleg én een volledig overzicht van alle borden met hun betekenis.

Verbodstekens (Categorie A)

Verbodstekens geven aan wat je niet mag doen op het water.
Deze borden zijn te vergelijken met verboden verkeersborden op de weg. Zie je zo’n bord, dan is de handeling die wordt aangegeven niet toegestaan.

* Het gebruik van twee boven elkaar geplaatste borden, lichten of vlaggen geeft aan dat het om een verbod van langere duur gaat.

Type Verkeersbord Betekenis
A.1 Verkeersbord A.1 voor de scheepvaart dat in-, uit- of doorvaren verbiedt

Of:

Verkeersbord A.1 voor de scheepvaart dat in-, uit- of doorvaren verbiedt

Of:

Verkeersbord A.1 voor de scheepvaart dat in-, uit- of doorvaren verbiedt

 In-, uit- of doorvaren verboden.
A.1a Verkeersbord A.2 voor de scheepvaart dat voorbijlopen verbiedt Vaarverbod in buiten gebruik gestelde delen; kleine schepen zonder motor uitgezonderd.
A.2 Verkeersbord A.2 voor de scheepvaart dat voorbijlopen verbiedt Verboden voorbij te lopen.
A.3 Verkeersbord A.3 voor de scheepvaart dat voorbijlopen voor samenstellen onderling verbiedt Verboden voorbij te lopen voor samenstellen onderling.
A.4 Verkeersbord A.4 voor de scheepvaart dat ontmoeten en voorbijlopen verbiedt Ontmoeten en voorbijlopen verboden.
A.4.1 Verkeersbord A.4.1 voor de scheepvaart dat ontmoeten en voorbijlopen voor samenstellen onderling verbiedt Ontmoeten en voorbijlopen verboden voor samenstellen onderling.
A.5 Verkeersbord A.5 voor de scheepvaart dat ligplaats nemen aan deze zijde verbiedt Verboden ligplaats te nemen (ankeren of meren) aan deze zijde.
A.5.1 Verkeersbord A.5.1 voor de scheepvaart dat ligplaats nemen binnen de aangegeven breedte verbiedt Verboden ligplaats te nemen binnen de aangegevenbreedte.
A.6 Verkeersbord A.6 voor de scheepvaart dat ankeren of slepen van ankers of kabels verbiedt Verboden te ankeren of ankers/kabels te laten slepen.
A.7 Verkeersbord A.7 voor de scheepvaart dat meren aan deze zijde verbiedt Verboden te meren aan deze zijde.
A.8 Verkeersbord A.8 voor de scheepvaart dat keren verbiedt Verboden te keren.
A.9 Verkeersbord A.9 voor de scheepvaart dat hinderlijke waterbeweging of golfslag verbiedt Verboden hinderlijke waterbeweging (golfslag) te veroorzaken.
A.10 Verkeersbord A.10 voor de scheepvaart dat varen buiten de aangegeven begrenzing verbiedt Verboden buiten de aangegeven begrenzing te varen.
A.11 Verkeersbord A.11 voor de scheepvaart dat in-, uit- of doorvaren aanstonds toestaat In-, uit- of doorvaren wordt aanstonds toegestaan.
A.11.1 Verkeersbord A.11.1 voor de scheepvaart dat doorvaren verbiedt tenzij stoppen niet meer mogelijk is Doorvaren verboden, tenzij stoppen niet meer mogelijk is.
A.12 Verkeersbord A.12 voor de scheepvaart dat geldt als verbod voor motorschepen Verboden voor motorschepen.
A.13 Verkeersbord A.13 voor de scheepvaart dat geldt als verbod voor kleine schepen Verboden voor kleine schepen.
A.14 Verkeersbord A.14 voor de scheepvaart dat waterskiën verbiedt Verboden te waterskiën.
A.15 Verkeersbord A.15 voor de scheepvaart dat geldt als verbod voor zeilschepen Verboden voor zeilschepen.
A.16 Verkeersbord A.16 voor de scheepvaart dat geldt als verbod voor door spierkracht voortbewogen schepen Verboden voor door spierkracht voortbewogen schepen.
A.17 Verkeersbord A.17 voor de scheepvaart dat geldt als verbod voor zeilplanken Verboden voor zeilplanken.
A.18 Verkeersbord A.18 voor de scheepvaart dat het einde van vaargebied voor snelle motorboten zonder snelheidsbeperking aangeeft Einde vaargebied voor snelle motorboten zonder snelheidsbeperking.
A.19 Verkeersbord A.19 voor de scheepvaart dat het te water laten of uit het water halen van schepen verbiedt Verboden schepen te water te laten of uit het water te halen.
A.20 Verkeersbord A.20 voor de scheepvaart dat geldt als verbod voor waterscooters Verboden voor waterscooters.

Gebodstekens (Categorie B)

Gebodstekens geven aan wat je verplicht moet doen.
Denk aan verplichte vaarrichting, snelheidslimieten of het gebruik van de marifoon.

Type Verkeersbord Betekenis
B.1a Verkeersbord B.1a voor de scheepvaart dat verplicht varen in de richting van de pijl aangeeft Verplicht varen in de richting van de pijl.
B.1b Verkeersbord B.1b voor de scheepvaart dat verplicht varen in de richting van de pijl aan de tegenovergestelde zijde aangeeft Verplicht varen in de richting van de pijl (tegenovergestelde zijde).
B.2a Verkeersbord B.2a voor de scheepvaart dat verplicht naar bakboordzijde varen aangeeft Verplicht naar bakboordzijde varen.
B.2b Verkeersbord B.2b voor de scheepvaart dat verplicht naar stuurboordzijde varen aangeeft Verplicht naar stuurboordzijde varen.
B.3a Verkeersbord B.3a voor de scheepvaart dat verplicht bakboordzijde houden aangeeft Verplicht bakboordzijde houden.
B.3b Verkeersbord B.3b voor de scheepvaart dat verplicht stuurboordzijde houden aangeeft Verplicht stuurboordzijde houden.
B.4a Verkeersbord B.4a voor de scheepvaart dat verplicht oversteken naar bakboord aangeeft Verplicht oversteken naar bakboord.
B.4b Verkeersbord B.4b voor de scheepvaart dat verplicht oversteken naar stuurboord aangeeft Verplicht oversteken naar stuurboord.
B.5 Verkeersbord B.5 voor de scheepvaart dat verplicht vóór het bord stilhouden aangeeft Verplicht vóór het bord stilhouden.
B.6 Verkeersbord B.6 voor de scheepvaart dat een verplichte maximumsnelheid in kilometer per uur aangeeft Verplichte maximumsnelheid (km/h).
B.7 Verkeersbord B.7 voor de scheepvaart dat verplicht een geluidssein geven aangeeft Verplicht geluidssein geven.
B.8 Verkeersbord B.8 voor de scheepvaart dat verplicht bijzonder opletten aangeeft Verplicht bijzonder opletten.
B.9a Verkeersbord B.9a voor de scheepvaart dat het opvaren van het hoofdvaarwater verbiedt als anderen worden gehinderd Verbod hoofdvaarwater op te varen als anderen worden gehinderd.
B.9b Verkeersbord B.9b voor de scheepvaart dat het oversteken van het hoofdvaarwater verbiedt als anderen worden gehinderd Verbod hoofdvaarwater over te steken als anderen worden gehinderd.
B.10 Verkeersbord B.10 voor de scheepvaart dat verplicht zo nodig koers of snelheid wijzigen aangeeft Verplichting om zo nodig koers of snelheid te wijzigen.
B.11a Verkeersbord B.11a voor de scheepvaart dat verplicht gebruik van een marifoonkanaal aangeeft Verplicht marifoonkanaal gebruiken.
B.11b Verkeersbord B.11b voor de scheepvaart dat een meldplicht via de marifoon aangeeft Verplichting tot melden via marifoon.
B.12 Verkeersbord B.12 voor de scheepvaart dat verplicht gebruik van walstroom aangeeft Verplicht gebruik van walstroom.

 

Beperkingstekens (Categorie C)

Deze borden geven fysieke beperkingen aan van het vaarwater.
Belangrijk voor boten met diepgang, mast of brede opbouw.

Type Verkeersbord Betekenis
C.1 Verkeersbord C.1 voor de scheepvaart dat een beperkte waterdiepte in centimeters aangeeft

 

Verkeersbord C.1 voor de scheepvaart dat een beperkte waterdiepte in centimeters aangeeft

 Beperkte waterdiepte (in cm).
C.2 Verkeersbord C.2 voor de scheepvaart dat een beperkte doorvaarthoogte in meters aangeeft

 

Verkeersbord C.2 voor de scheepvaart dat een beperkte doorvaarthoogte in meters aangeeft

 Beperkte doorvaarthoogte (in meters).
C.3 Verkeersbord C.3 voor de scheepvaart dat een beperkte breedte van het vaarwater of de doorvaart aangeeft Beperkte breedte van vaarwater of doorvaart.
C.4 Verkeersbord C.4 voor de scheepvaart dat een vaarbeperking aangeeft waarvoor nadere inlichtingen vereist zijn Vaartbeperking; nadere inlichtingen vereist.
C.5 Verkeersbord C.5 voor de scheepvaart dat aangeeft dat het vaarwater op afstand van de oever ligt Vaarwater ligt op afstand van de oever.

Aanbevelingstekens (Categorie D)

Aanbevelingstekens geven een advies, geen verplichting.
Ze helpen om het vaarverkeer soepel en veilig te laten verlopen.

Type Verkeersbord Betekenis
D.1a Verkeersbord D.1a voor de scheepvaart dat een aanbevolen doorvaartopening aangeeft Aanbevolen doorvaartopening.
D.1b Verkeersbord D.1b voor de scheepvaart dat een aanbevolen doorvaartopening aangeeft waarbij tegenliggers zijn toegestaan

 

Verkeersbord D.1b voor de scheepvaart dat een aanbevolen doorvaartopening aangeeft waarbij tegenliggers zijn toegestaan

 Aanbevolen doorvaartopening (tegenliggers toegestaan).
D.2 Verkeersbord D.2 voor de scheepvaart dat aanbeveelt binnen de aangegeven begrenzing te varen Aanbevolen binnen de begrenzing te varen.
D.3a Verkeersbord D.3a voor de scheepvaart dat een aanbevolen vaarrichting aangeeft Aanbevolen vaarrichting.
D.3b Verkeersbord D.3b voor de scheepvaart dat een aanbevolen vaarrichting met lichtsein aangeeft Aanbevolen vaarrichting (lichtsein).
D.3c Verkeersbord D.3c voor de scheepvaart dat een aanbevolen vaarrichting met isofaselicht aangeeft Aanbevolen vaarrichting met isofaselicht.

 

Aanwijzingstekens (Categorie E)

Deze categorie geeft toestemming, informatie of aanduiding.
Dit zijn de meest voorkomende borden langs vaarwegen en bij ligplaatsen.

Type Verkeersbord Betekenis
E.1 Verkeersbord E.1 voor de scheepvaart dat in-, uit- of doorvaren toestaat In-, uit- of doorvaren toegestaan.
E.2 Verkeersbord E.2 voor de scheepvaart dat een hoogspanningslijn aanduidt Hoogspanningslijn
E.3 Verkeersbord E.3 voor de scheepvaart dat een stuw aanduidt Stuw.
E.4a Verkeersbord E.4a voor de scheepvaart dat een niet-vrijvarende veerpont aanduidt Niet-vrijvarende veerpont.
E.4b Verkeersbord E.4b voor de scheepvaart dat een vrijvarende veerpont aanduidt Vrijvarende veerpont.
E.5 Verkeersbord E.5 voor de scheepvaart dat ligplaats nemen toestaat Ligplaats nemen toegestaan.
E.5.1 Verkeersbord E.5.1 voor de scheepvaart dat ligplaats toestaat binnen de aangegeven breedte Ligplaats toegestaan binnen aangegeven breedte.
E.5.2 Verkeersbord E.5.2 voor de scheepvaart dat ligplaats toestaat tussen de aangegeven afstanden Ligplaats toegestaan tussen aangegeven afstanden.
E.5.3 Verkeersbord E.5.3 voor de scheepvaart dat ligplaats toestaat voor een beperkt aantal schepen Ligplaats toegestaan met beperkt aantal schepen.
E.5.4 – E5.15 Verkeersborden E.5.4 - E.5.15 voor de scheepvaart dat ligplaatsen voor specifieke categorieën schepen aanduidt Ligplaatsen voor specifieke categorieën schepen. (12 varianten van dit bord)
E.6 Verkeersbord E.6 voor de scheepvaart dat ankeren toestaat Ankeren toegestaan.
E.6.1 Verkeersbord E.6.1 voor de scheepvaart dat het gebruik van spudpalen toestaat Spudpalen gebruiken toegestaan.
E.7 Verkeersbord E.7 voor de scheepvaart dat meren toestaat Meren toegestaan.
E.7.1 Verkeersbord E.7.1 voor de scheepvaart dat meren toestaat voor in- en uitstappen Meren toegestaan voor in- en uitstappen.
E.8 Verkeersbord E.8 voor de scheepvaart dat een plaats om te keren aanduidt Plaats om te keren.
E.9a – E.9i Verkeersborden E.9 voor de scheepvaart dat aangeeft dat het gevolgde vaarwater hoofdvaarwater is Gevolgd vaarwater is hoofdvaarwater. (9 varianten van dit bord)
E.10a – E.10f Verkeersborden E.10 voor de scheepvaart dat aangeeft dat het gevolgde vaarwater nevenvaarwater is Gevolgd vaarwater is nevenvaarwater. (6 varianten van dit bord)
E.11 Verkeersbord E.11 voor de scheepvaart dat het einde van een verbod, gebod of beperking aanduidt Einde verbod, gebod of beperking.
E.12a Verkeersbord E.12a voor de scheepvaart dat een voorwaarschuwing met vast licht aanduidt Voorwaarschuwing (vast licht).
E.12b Verkeersbord E.12b voor de scheepvaart dat een voorwaarschuwing met isofaselicht aanduidt Voorwaarschuwing (isofaselicht).
E.12.1 Verkeersbord E.12.1 voor de scheepvaart dat waarschuwt voor uit- of langsvarende schepen Waarschuwing voor uit- of langsvarende schepen.
E.13 Verkeersbord E.13 voor de scheepvaart dat drinkwater aanduidt Drinkwater aanwezig.
E.14 Verkeersbord E.13 voor de scheepvaart dat drinkwater aanduidt Telefoon aanwezig.
E.15 Verkeersbord E.15 voor de scheepvaart dat motorschepen toestaat Motorschepen toegestaan.
E.16 Verkeersbord E.16 voor de scheepvaart dat kleine schepen toestaat Kleine schepen toegestaan.
E.17 Verkeersbord E.17 voor de scheepvaart dat waterskiën toestaat Waterskiën toegestaan.
E.18 Verkeersbord E.18 voor de scheepvaart dat zeilschepen toestaat Zeilschepen toegestaan.
E.19 Verkeersbord E.19 voor de scheepvaart dat door spierkracht voortbewogen schepen toestaat Door spierkracht voortbewogen schepen toegestaan.
E.20 Verkeersbord E.20 voor de scheepvaart dat zeilplanken toestaat Zeilplanken toegestaan.
E.21 Verkeersbord E.21 voor de scheepvaart dat snel varen toestaat voor kleine motorboten Snel varen toegestaan voor kleine motorboten.
E.22 Verkeersbord E.22 voor de scheepvaart dat een trailerhelling voor te water laten aanduidt Trailerhelling (te water laten).
E.23 Verkeersbord E.23 voor de scheepvaart dat een marifoonkanaal voor nautische informatie aanduidt Marifoonkanaal voor nautische informatie.
E.24 Verkeersbord E.24 voor de scheepvaart dat waterscooters toestaat Waterscooters toegestaan.
E.25 Verkeersbord E.25 voor de scheepvaart dat walstroom beschikbaar aanduidt Walstroom beschikbaar.

Bijkomende tekens (Categorie F)

Deze onderborden verduidelijken een hoofdteken.

Type Verkeersbord Betekenis
F.1 Voorbeeld:

Verkeersbord F.1 voor de scheepvaart dat een afstandsaanduiding geeft

 Afstandsaanduiding.

(Maximumsnelheid 7 km/u, van kracht na 800 meter.)
F.2 Voorbeeld:

Verkeersbord F.2 voor de scheepvaart dat een richtingaanduiding geeft

 Richtingaanduiding.

(Ligplaats nemen is toegestaan tussen de borden.)
F.3 Voorbeeld:

Verkeersbord F.3 voor de scheepvaart met aanvullende tekst of uitleg

 Aanvullende tekst of uitleg.

(Versmalling in verband met bruggenbouw)
F.4 Voorbeeld:

Verkeersbord F.4 voor de scheepvaart dat een categorie schepen aanduidt

 Aanduiding van categorie schepen.

(Verplichte vaarrichting, van toepassing op motorschepen.)

Brug-, sluis- en stuwtekens (Categorie G)

Deze tekens bestaan vaak uit lichtseinen en geven aan of je mag doorvaren.

Type Verkeersbord Betekenis
G.1 Verkeersbord G.1 voor de scheepvaart met tekens bij vaste bruggen Tekens bij vaste bruggen.

(5 varianten van dit bord)
G.2 Verkeersbord G.2 voor de scheepvaart met tekens bij beweegbare bruggen Tekens bij beweegbare bruggen.

(10 varianten van dit bord)
G.3 Verkeersbord G.3 voor de scheepvaart met tekens bij stuwen  Tekens bij stuwen.

(6 varianten van dit bord)
G.4 Verkeersbord G.4 voor de scheepvaart met tekens bij sluizen Tekens bij sluizen.

Overige aanduidingen (Categorie H)

Aanvullende aanduidingen voor navigatie en waterbeheer.

Type Verkeersbord Betekenis
H.1 Verkeersbord H.1 voor de scheepvaart met kilometrering of hectometrering

Of

Verkeersbord H.1 voor de scheepvaart met kilometrering of hectometrering

 Kilometrering of hectometrering.
 

H.2

 Verkeersbord H.2 voor de scheepvaart met bewegwijzering Bewegwijzering.

(6 varianten van dit bord)
H.3 Verkeersbord H.3 voor de scheepvaart dat een spui- of inlaatteken aanduidt Spui- of inlaatteken.

(4 varianten van dit bord)

 

Veelgestelde vragen over verkeersborden op het water

Het Binnenvaartpolitiereglement (BPR) is het officiële Nederlandse reglement waarin alle vaarregels en verkeersborden voor de binnenvaart zijn vastgelegd. Het geldt voor vrijwel alle binnenwateren in Nederland en is bedoeld om het varen veilig en overzichtelijk te houden.

Dat verschilt per categorie. Verbodstekens (A) en gebodstekens (B) zijn verplicht. Aanbevelingstekens (D) geven een advies, maar zijn niet verplicht. Aanwijzingstekens (E) geven informatie of toestemming.

Ja. De meeste verkeersborden gelden voor alle schepen, dus ook voor sloepen, tenders en kleine motorboten. Sommige borden zijn specifiek bedoeld voor bepaalde categorieën, zoals motorschepen, zeilschepen of snelle motorboten.

Het negeren van een verplicht vaarbord kan leiden tot gevaarlijke situaties, boetes of aansprakelijkheid bij een incident. Daarom is het belangrijk om de betekenis van de borden goed te kennen en ze altijd op te volgen.

Je ziet scheepvaartborden langs vaarwegen, bij bruggen, sluizen, havens, ligplaatsen en in natuur- of milieuzones. Ze helpen je om veilig te varen en om te weten wat ter plekke is toegestaan.

Bekijk ook onze andere berichten

  • Foto van BPR (binnenvaart politiereglement)

    december 2025

    Binnenvaartpolitiereglement (BPR): vaarregels voor pleziervaart

    Het Binnenvaartpolitiereglement (BPR) bevat de belangrijkste vaarregels voor de pleziervaart in Nederland. In deze gids ontdek je hoe voorrang werkt en wat goed zeemanschap betekent.

    Lees meer »

  • Inboard motor van een Vaartlander boot

    maart 2026

    Bootmotor kiezen: welke motor past bij jouw boot?

    Een bootmotor kiezen begint niet bij benzine, elektrisch of het aantal pk. Eerst bepaal je wat de motor voor jouw boot moet kunnen. Gewicht, rompvorm, vaargebied, belading, gewenste snelheid en vaarafstand spelen allemaal mee. In deze gids lees je stap voor stap welke aandrijving en motoropstelling bij jouw manier van varen passen.

    Lees meer »

  • Politiecontrole op het water bij motorboot tijdens handhaving van vaarregels in Nederland

    februari 2026

    Boetes op het water in 2026: bedragen en regels

    Boetes op het water kunnen flink oplopen. Vooral te hard varen, varen zonder vaarbewijs en ontbrekende veiligheidsmiddelen worden regelmatig gecontroleerd. In deze gids vind je de officiële boetebedragen voor 2026 en lees je welke regels voor jouw boot gelden.

    Lees meer »