Marifoon & communicatieplichten

Een marifoon is verplicht op schepen vanaf 20 meter en mag alleen worden gebruikt door iemand met een geldig certificaat. De marifoon moet geregistreerd zijn en correct worden gebruikt. De schipper blijft altijd verantwoordelijk voor veilige communicatie en naleving van de regels.

Een marifoon is een maritieme radio waarmee je communiceert met andere schepen, bruggen, sluizen en verkeersposten. In tegenstelling tot een mobiele telefoon werkt een marifoon via vaste maritieme kanalen. Daardoor is communicatie direct, openbaar en betrouwbaar, ook wanneer mobiel bereik wegvalt.

Op het water wordt een marifoon gebruikt voor praktische afstemming, maar vooral voor veiligheid. Denk aan het melden van je positie, het afspreken van passeermanoeuvres of het ontvangen van waarschuwingen. In noodsituaties is de marifoon vaak het belangrijkste communicatiemiddel om snel hulp in te schakelen.

In Nederland is een marifoon verplicht aan boord van schepen met een lengte van 20 meter of meer. Deze verplichting geldt ongeacht of het om beroepsvaart of pleziervaart gaat. Voor kleinere pleziervaartuigen bestaat geen algemene marifoonplicht, maar in de praktijk wordt het gebruik wel sterk aangeraden, vooral op druk of open water.

De reden voor deze regels is overzicht en veiligheid. Op grotere schepen en drukke vaarwegen is duidelijke communicatie essentieel om aanvaringen en misverstanden te voorkomen.

Kort samengevat:

• Marifoon verplicht vanaf 20 meter scheepslengte
• Niet verplicht voor kleinere pleziervaartuigen
• Wel sterk aanbevolen op groot en druk water

Ja. Zodra je een marifoon bedient, heb je een geldig marifoon certificaat nodig. Dat geldt ook wanneer de marifoon niet verplicht is voor jouw boot. Het gaat dus niet om het hebben van een marifoon, maar om het daadwerkelijk gebruiken ervan.

Aan boord moet minimaal één persoon aanwezig zijn met een geldig certificaat. Diegene mag de marifoon bedienen en is verantwoordelijk voor correct gebruik. Gebruik maken van een marifoon zonder certificaat is strafbaar en kan leiden tot een boete.

Belangrijk om te weten:

• Luisteren mag zonder certificaat
• Zenden mag alleen met certificaat
• Eén gecertificeerde persoon aan boord is voldoende

Voor de meeste watersporters is het Basiscertificaat Marifonie voldoende. Dit certificaat behaal je door een theorie-examen bij het CBR. Tijdens het examen wordt getest of je de procedures, kanalen en noodoproepen begrijpt en correct kunt toepassen.

Het examen is volledig theoretisch. Je leert onder andere hoe je een gesprek opbouwt, welke kanalen je gebruikt en hoe je handelt bij noodsituaties. Het certificaat is onbeperkt geldig en geldt voor binnenwateren en de kustwateren.

Het Basiscertificaat Marifonie:

• wordt afgegeven na een theorie-examen
• is levenslang geldig
• is verplicht voor het bedienen van een marifoon

Naast een certificaat moet ook de marifoon zelf geregistreerd zijn. Dat gebeurt via de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI). Na registratie ontvang je een ATIS-code, een unieke identificatie die automatisch wordt meegestuurd wanneer je zendt.

Deze registratie maakt het mogelijk om schepen te herkennen en is vooral belangrijk bij incidenten of noodsituaties. Varen met een niet-geregistreerde marifoon of zonder geldige ATIS-code kan leiden tot een boete.

Registratie is verplicht wanneer:

• je een vaste of handheld marifoon gebruikt
• je de marifoon actief inzet op het water

Een marifoon werkt alleen goed wanneer iedereen zich aan dezelfde regels houdt. Daarom gelden er vaste afspraken over kanalen, uitluisterplicht en communicatiegedrag.

Zo ben je verplicht om uit te luisteren op het juiste kanaal. Op binnenwateren is dat meestal kanaal 10, op zee kanaal 16. Deze kanalen zijn bedoeld voor veiligheid en verkeersinformatie en mogen niet onnodig worden belast.

Daarnaast geldt er een duidelijke etiquette. Communicatie moet kort, duidelijk en functioneel zijn. Onnodig zenden of lange gesprekken voeren is niet toegestaan. Noodoproepen hebben altijd voorrang op alle andere communicatie.

Via de marifoon worden ook officiële weerberichten uitgezonden. Deze zogenoemde marifoon weerberichten worden onder andere verzorgd door het KNMI en zijn specifiek bedoeld voor de scheepvaart. Ze geven informatie over wind, zicht en waarschuwingen per vaargebied.

Het voordeel van een weerbericht via de marifoon is dat het altijd beschikbaar is en direct wordt afgestemd op de omstandigheden op het water. Zeker op open water of bij snel veranderend weer biedt dit extra zekerheid ten opzichte van apps op de telefoon.

Rond marifoongebruik bestaan hardnekkige misverstanden. Zo denken sommige watersporters dat een certificaat alleen nodig is bij grote schepen, of dat ATIS alleen voor beroepsvaart geldt. Dat klopt niet. Ook het idee dat “even zenden” zonder certificaat geen probleem is, is onjuist.

Zodra je een marifoon gebruikt, gelden de wettelijke regels volledig, ongeacht het type boot of de duur van het gebruik.

Bij Vaartlander zien we de marifoon niet als verplicht nummer, maar als een hulpmiddel dat rust en veiligheid brengt op het water. Door vooraf je certificaat te halen, je marifoon correct te registreren en de basisregels te kennen, voorkom je onzekerheid tijdens het varen.

Twijfel je over wat in jouw situatie nodig is of wil je advies over veilig varen? We denken graag met je mee, zodat jij met vertrouwen en overzicht het water op gaat.

Jij vaart. Wij regelen de rest.