Alcohol op het water: regels, promillage en gevolgen

Voor schippers geldt een maximale alcoholgrens van:

• 0,5 promille alcohol in het bloed; of
• 220 microgram alcohol per liter uitgeademde lucht.

Boven deze grens mag je een schip niet besturen of laten besturen. De regel geldt voor zowel de recreatievaart als de beroepsvaart.

Geen aparte grens voor beginnende schippers

Op het water bestaat geen aparte limiet van 0,2 promille voor beginnende schippers. Die lagere grens hoort bij beginnende bestuurders in het wegverkeer, niet bij de recreatievaart.

Voor schippers geldt dus dezelfde wettelijke grens van 0,5 promille, ongeacht:

• je leeftijd;
• hoeveel vaarervaring je hebt;
• hoe lang je een vaarbewijs bezit;
• het type recreatieboot;
• de afstand die je wilt varen.

Dat betekent niet dat varen veilig is zolang je nét onder 0,5 promille blijft. Alcohol beïnvloedt je reactievermogen, inschatting en coördinatie al voordat je de wettelijke grens bereikt.

Er bestaat geen betrouwbaar vast aantal glazen waarmee je zeker onder 0,5 promille blijft.

Je promillage hangt onder meer af van:

• lichaamsgewicht;
• geslacht;
• hoeveel en hoe snel je drinkt;
• het alcoholpercentage;
• de tijd sinds het laatste glas;
• eten;
• medicijngebruik;
• lichamelijke conditie.

De vaak gehoorde regel dat twee glazen altijd toegestaan zijn, is daarom te simpel. Bij de ene persoon kan het promillage lager uitvallen, terwijl een ander na dezelfde hoeveelheid al dicht bij of boven de grens zit.

Zon en warmte verlagen de wettelijke grens niet

Zon, warmte en vermoeidheid veranderen de wettelijke alcohollimiet niet. Ze kunnen er wel voor zorgen dat je je minder fit, alert of geconcentreerd voelt.

Op het water moet je ondertussen rekening houden met:

• andere boten;
• zwemmers en kleine watersporters;
• bruggen en sluizen;
• stroming en wind;
• verkeersborden;
• beperkte manoeuvreerruimte;
• golfslag.

Daarom is 0,0 de veiligste en duidelijkste keuze wanneer jij vaart.

De alcoholgrens geldt voor degene die het schip bestuurt en voor de schipper die verantwoordelijk is voor de vaart.

De Rijksoverheid formuleert dit als volgt: je mag niet met een schip varen of een schip laten varen wanneer je als schipper onder invloed bent.

Dat betekent dat je niet alleen moet letten op je eigen alcoholgebruik. Je mag het roer ook niet overgeven aan iemand die niet veilig kan varen.

Een passagier die de boot niet bestuurt, valt niet automatisch onder dezelfde alcoholgrens als de schipper.

Dat betekent niet dat alles is toegestaan. Alcoholgebruik door passagiers kan alsnog onveilig worden wanneer iemand:

• onverwacht het roer overneemt;
• overboord dreigt te vallen;
• aanwijzingen niet meer opvolgt;
• andere opvarenden in gevaar brengt;
• voor onrust zorgt tijdens aanleggen of schutten.

Spreek daarom vooraf af wie de boot bestuurt en wie gedurende de hele tocht nuchter blijft.

Zolang de boot veilig ligt afgemeerd en niet meer wordt bestuurd, is de situatie anders dan tijdens het varen.

Houd er wel rekening mee dat je mogelijk later nog moet:

• verplaatsen;
• een haven uitvaren;
• reageren op veranderend weer;
• de boot bij een calamiteit manoeuvreren;
• terugvaren naar een andere ligplaats.

Moet je later nog varen? Dan blijft 0,0 de verstandigste keuze.

Ja. De alcoholgrens geldt niet alleen voor snelle motorboten of boten waarvoor een vaarbewijs verplicht is.

Ook als je vaart met een:

• rustige sloep;
• kleine motorboot;
• elektrische boot;
• kajuitboot;
• zeilboot;
• huurboot,

mag je als schipper niet boven de wettelijke alcohollimiet uitkomen.

De snelheid, lengte of het motorvermogen verandert de alcoholgrens niet.

De waterpolitie kan je laten stoppen en een ademtest afnemen om te controleren of je alcohol hebt gedronken.

Bij een verdenking of positieve eerste test kan een nauwkeuriger onderzoek volgen. De politie kan vervolgens proces-verbaal opmaken en de zaak overdragen aan het Openbaar Ministerie. Wie weigert mee te werken aan een ademtest kan daarvoor eveneens worden bestraft.

Een controle kan in grote lijnen zo verlopen:

1. De politie laat je stoppen.
2. Je krijgt een eerste ademtest.
3. Bij een positieve uitslag volgt nader alcoholonderzoek.
4. De gemeten waarde wordt vastgelegd.
5. De politie kan een vaarverbod opleggen.
6. Er kan proces-verbaal worden opgemaakt.

De exacte procedure hangt af van de situatie en van de vraag of een geldige ademanalyse kan worden uitgevoerd.

Nee. Je moet meewerken aan een alcoholcontrole.

Het weigeren van een ademtest kan op zichzelf leiden tot een boete of strafrechtelijke gevolgen.

Weigeren voorkomt dus niet dat er maatregelen worden genomen. Het kan de situatie juist ernstiger maken.

Ja. Alcoholcontroles maken deel uit van reguliere en grootschalige controles op het water.

Tijdens een controle op de Maasplassen in juli 2026 werden schippers onder meer gecontroleerd op varen onder invloed. Vijf van de 33 geteste schippers zaten boven de wettelijk toegestane grens en kregen proces-verbaal.

Controles vinden vooral plaats:

• tijdens drukke weekenden;
• in het vaarseizoen;
• rond evenementen;
• bij opvallend of gevaarlijk vaargedrag;
• na een ongeval;
• tijdens gezamenlijke acties van politie en andere toezichthouders.

Ga er dus niet vanuit dat er alleen op snelheid, vaarbewijzen en registratie wordt gecontroleerd.

Bekijk voor andere overtredingen ook onze complete gids over boetes op het water in 2026.

Er bestaat niet één vast bedrag dat voor iedere overschrijding geldt.

De uiteindelijke sanctie hangt onder meer af van:

• het gemeten alcoholgehalte;
• gevaarlijk of hinderlijk vaargedrag;
• een ongeval of schade;
• eerdere overtredingen;
• het type vaartuig;
• de verdere strafrechtelijke afhandeling.

Bij relatief lichte zaken kan een geldboete volgen. Bij hogere waarden, herhaling, gevaarlijk gedrag of een ongeval kan de zaak zwaarder worden behandeld.

Mogelijke gevolgen zijn:

• een geldboete;
• een proces-verbaal;
• een vaarverbod;
• een strafbeschikking;
• een dagvaarding;
• een taakstraf;
• in ernstige gevallen een gevangenisstraf;
• maatregelen rond het vaarbewijs.

Noem daarom niet zonder actuele juridische grondslag één standaardbedrag zoals “vanaf €350”. De straf wordt bepaald aan de hand van de concrete zaak en de geldende richtlijnen.

Ja. De politie kan een tijdelijk vaarverbod opleggen wanneer je niet meer veilig mag varen.

Tijdens dat vaarverbod mag je geen schip besturen. Je zult dan een nuchtere en bevoegde bestuurder moeten regelen of de boot veilig moeten laten liggen.

Hoe lang het vaarverbod duurt, hangt af van de gemeten waarde en de omstandigheden. Gebruik daarom geen algemene vaste duur van één tot twaalf uur zonder beoordeling van de concrete situatie.

Bij een ernstige overtreding kan het vaarbewijs worden ingevorderd. In maart 2025 werd bijvoorbeeld het vaarbewijs ingevorderd van een schipper die op het IJsselmeer ruim vijf keer de toegestane ademalcoholgrens blies. Hij kreeg daarnaast een vaarverbod en werd beboet voor varen onder invloed en slecht zeemanschap.

Invordering is niet automatisch hetzelfde als definitief verlies. Het Openbaar Ministerie of de rechter bepaalt wat er daarna met het vaarbewijs gebeurt.

De kans op zwaardere gevolgen neemt toe bij:

• een zeer hoog alcoholgehalte;
• gevaarlijk vaargedrag;
• een ongeval;
• herhaling;
• weigering om mee te werken;
• combinatie met andere ernstige overtredingen.

De eerdere versie van deze blog stelde dat alcohol op het water direct gevolgen kan hebben voor je mobiliteit op de weg. Dat is te algemeen.

De regels voor het invorderen of ongeldig worden van een autorijbewijs zijn gekoppeld aan overtredingen in het wegverkeer en kunnen niet zonder meer op varen onder invloed worden toegepast. De algemene recidiveregeling voor alcohol en drugs van het OM gaat over rijden onder invloed.

Schrijf daarom niet dat iemand door varen onder invloed automatisch zijn autorijbewijs verliest. Bij een concrete strafzaak kunnen persoonlijke en juridische omstandigheden wel breder meewegen.

Het antwoord hangt af van de situatie.

Degene die daadwerkelijk stuurt, is verantwoordelijk voor zijn of haar eigen vaargedrag. De schipper blijft daarnaast verantwoordelijk voor de veilige gang van zaken aan boord en mag het schip niet laten varen door iemand die onder invloed is.

De zin “zelfs wanneer een ander kort stuurt, blijft alleen de schipper juridisch verantwoordelijk” is daarom te absoluut.

Een praktisch voorbeeld:

Jij bent schipper, maar laat een vriend varen die duidelijk te veel heeft gedronken. Dan kan niet alleen het gedrag van de bestuurder relevant zijn, maar ook jouw beslissing om hem of haar te laten varen.

Draag het roer dus alleen over aan iemand die:

• nuchter is;
• voldoende ervaring heeft;
• oud genoeg is;
• over het juiste vaarbewijs beschikt als dat verplicht is;
• de boot veilig kan besturen.

Ja, mits die persoon aan alle regels voldoet die voor de boot gelden.

Controleer onder meer:

• de minimumleeftijd;
• of een vaarbewijs verplicht is;
• of de persoon voldoende ervaring heeft;
• of hij of zij de lokale vaarregels kent;
• of de overdracht veilig kan plaatsvinden.

Bij een snelle motorboot moet de bestuurder minimaal 18 jaar zijn en over het vereiste vaarbewijs beschikken.

Lees ook wanneer je een vaarbewijs nodig hebt.

Een ongeval waarbij alcohol in het spel is, kan grote gevolgen hebben.

Politie, Openbaar Ministerie en verzekeraar kunnen onder meer kijken naar:

• het gemeten alcoholgehalte;
• wie de boot bestuurde;
• wie de schipper was;
• de snelheid;
• de vaarregels ter plaatse;
• de staat van de boot;
• de oorzaak van het ongeval;
• letsel en schade;
• de polisvoorwaarden.

Een verzekeraar kan onderzoeken of je aan wettelijke eisen en polisvoorwaarden voldeed. Wat dit voor de dekking betekent, hangt af van de polis en de omstandigheden.

Lees daarom ook hoe een bootverzekering werkt.

Varen vraagt voortdurend om waarnemen, inschatten en reageren.

Alcohol kan invloed hebben op:

• reactiesnelheid;
• concentratie;
• evenwicht;
• coördinatie;
• inschatting van afstand en snelheid;
• zicht;
• besluitvorming;
• overschatting van je eigen kunnen.

Daar komen omstandigheden bij die op het water normaal zijn:

• zon;
• warmte;
• wind;
• beweging van de boot;
• reflectie op het water;
• vermoeidheid;
• onverwachte golfslag;
• drukke havens en sluizen.

Je hoeft dus niet zichtbaar dronken te zijn om minder veilig te varen.

“Op het water mag je meer drinken dan in de auto”

Nee. Voor schippers geldt een maximale grens van 0,5 promille. Er geldt geen hogere algemene limiet voor varen.

“Ik vaar maar een klein stukje”

De alcoholgrens hangt niet af van de afstand. Ook voor een korte tocht vanaf een terras naar de ligplaats gelden de regels.

“Mijn sloep vaart langzaam, dus alcohol is minder erg”

Ook op een rustige sloep moet je alert kunnen reageren op andere boten, zwemmers, bruggen en aanlegplaatsen.

“Als iemand anders even stuurt, ben ik niet verantwoordelijk”

Degene die stuurt is verantwoordelijk voor het besturen. Als schipper mag je de boot bovendien niet laten varen door iemand die onder invloed is.

Zo voorkom je problemen

Spreek vóór vertrek duidelijk af wie de schipper is en wie de hele tocht nuchter blijft.

Praktische afspraken:

• kies vooraf een BOB op het water;
• wissel niet spontaan van bestuurder;
• zorg voor voldoende alcoholvrije drank;
• drink pas wanneer de boot veilig voor de nacht ligt;
• houd rekening met een onverwachte terugtocht;
• laat alleen een bevoegde en nuchtere persoon sturen;
• neem geen risico bij twijfel.

Varen draait om vrijheid en ontspannen tijd op het water. Juist daarom is het verstandig om vooraf duidelijke afspraken te maken.

We zien vaak dat het niet misgaat bij vertrek, maar later op de dag. De boot ligt bij een terras, het weer is goed en niemand heeft vooraf afgesproken wie terugvaart.

Maak die afspraak voordat de eerste drank wordt ingeschonken.

Bij een overdracht van de boot bespreken we niet alleen de motor en bediening. We kijken ook naar:

• wie de boot gaat besturen;
• welk vaarbewijs nodig is;
• wat de boot technisch kan;
• welke veiligheidsmiddelen aan boord horen;
• welke regels gelden in het vaste vaargebied.

Zo voorkom je discussie en twijfel op het moment dat je eigenlijk gewoon veilig naar huis wilt varen.

Jij vaart. Wij regelen de rest.

Voor deze gids zijn de actuele informatie van de Rijksoverheid en politie over alcoholgebruik op het water en relevante informatie van het Openbaar Ministerie gebruikt.

De precieze sanctie voor varen onder invloed hangt af van de omstandigheden en de strafrechtelijke afhandeling. Controleer juridische bedragen en richtlijnen daarom periodiek opnieuw.